| |
|
|
|
|
Kraków - Zabytki i Dzielnice |
stare miasto
|
 |
barbakan |
Barbakan
Został wzniesiony w latach 1498-1499 za panowania Jana Olbrachta i przy jego pomocy finansowej w obawie przed najazdem tureckim.
Powstał jako dodatkowe umocnienie dla Bramy Floriańskiej i pierwotnie był z nią połączony wąskim mostem zwanym szyją. Szyję wyburzono w latach 1839-1842, wtedy też Barbakan zyskał drugą bramę od strony murów floriańskich. Pierwsza znajdowała się od strony Kleparza.
Dodatkowo Barbakan otoczony był fosą z systemem mostów i śluz. Miała ona głębokość 3 metrów, a w najszerszym miejscu - od strony dzisiejszej ulicy Basztowej mierzyła 26 m szerokości.Wodę do fosy poprowadzono z Rudawy.
Środek Barbakanu zajmuje duży dziedziniec, na którym w razie potrzeby można było zgromadzić oddziały broniące dostępu do miasta
Mury Barbakanu mają prawie 3 m grubości, a jego średnica wynosi 24,5 m. Zbudowano go zgodnie z regułami stylu gotyckiego na rzucie 6/10 koła, z 3 kondygnacjami strzelnic i 130 otworami strzelniczymi. Zwieńczony jest galerią, nad którą umieszczono 7 wieżyczek.
Ze względu na swój kształt na planie koła (i szyję) zwany był Rondlem.
Jest jednym z trzech tak dobrze zachowanych w Europie.
|
 |
brama floriańska
|
Brama Floriańska
Stanowi pozostałość XIII-wiecznych fortyfikacji, które tworzyły 3-kilometrowy pas podwójnych murów, wzmocnionych 47 basztami i 7 bramami, fosą oraz barbakanem z otworami strzelniczymi. Zbudowano ją ok. 1300 r., krótko po tym, jak książę Leszek Czarny wydał pozwolenie na rozpoczęcie budowy murów obronnych Krakowa. Umocnienia strzegły wejścia do miasta od strony dwóch traktów: północnego ze strony Miechowa i wschodniego, wiodącego w stronę Sandomierza. W dolnych partiach murów Bramy Floriańskiej widać jeszcze materiał, z którego wzniesiono ją na początku. Górna część, ceglana, została nadbudowana później. W XVI w. na dole mieściły się stajnie miejskie, a w następnym stuleciu na pierwszym piętrze składowano zboże. Nakrywający bramę barokowy hełm został dodany w 1694 roku, gdy to odbudowywano ją po zniszczeniach jakie przyniósł z sobą potop szwedzki. Kolejne duże zmiany wprowadzono w XIX wieku. Podjęto wówczas decyzję o wyburzeniu murów miejskich i utworzeniu w ich miejscu parku miejskiego - znanego do dzisiaj jako Planty. W tym samym czasie przez Bramę miano poprowadzić linię tramwaju elektrycznego. Na szczęście Bramy nie wyburzono przy tej okazji, a jedynie pogłębiono przejazd przez nią. Wówczas także wybudowano nowe przejście dla pieszych, a na ganku straży umieszczono nowe balustrady.
Balkonik z ażurową barierką na pierwszym piętrze i podcienie z boku bramy, jak również kaplica, pochodzą również z tego okresu. Do bramy przylegają fragmenty średniowiecznych murów obronnych, które stanowią już tradycyjne tło dla ulicznej galerii obrazów.
|
| |
|
rynek główny
Został wytyczony podczas lokacji miasta na prawie magdeburskim w 1257 r.na rozkaz krakowskiego księcia, Bolesława Wstydliwego.
Rynek Główny w Krakowie był w średniowieczu i jest nadal jednym z największych placów w Europie. Jego powierzchnia wynosi 4 hektary, dokładniej rzecz biorąc jest to kwadrat o wymiarach 200 x 200 m. Na Rynku podziwiać można jedne z bardziej znanych w Polsce zabytków architektury i kultury.
|
 |
kościół mariacki
|
Kościół Mariacki
W przeciwieństwie do Katedry na Wawelu, która była miejscem modlitwy króla i jego dworu, Kościół Mariacki powstał z przeznaczeniem dla patrycjuszy i mieszczan, z ich inicjatywy i funduszy.
W 1290 roku rozpoczęto budowę gotyckiego, trzynawowego halowego kościoła z cegły, który konsekrowano około 1320 roku, choć jak chce Jan Długosz pierwszy murowany kościół w stylu romańskim ufundowany przez biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża istniał tu już w latach 1221-1222 . Nowy kościół szybko okazał się zbyt mały dla potrzeb rozrastającego się miasta, więc w latach 1355 - 1356 wybudowano obecne prezbiterium. Jego fundatorem był bogaty kupiec, Mikołaj Wierzynek, generalny zarządca dworu królewskiego.
Istniejący do dziś sklepiony na wysokości 28 metrów korpus budowli wzniesiono w latach 1392 - 1397. Fasadę kościoła wieńczą dwie nierównej wysokości wieże. Wyższa ma 82 m. wysokości i przykryta jest hełmem gotyckim z 1478 roku, z iglicą ozdobioną ośmioma drewnianymi wieżyczkami i miedzianą, złoconą koroną, założoną w 1666 roku. Niższa wieża ma 69 m i przykrywa ją późnorenesansowy hełm z końca XVI w. Jej największy, pochodzący z 1438 roku, dzwon nazywa się "Półzygmunt".
Z wieżami Kościoła Mariackiego związana jest legenda o ich budowie:
Kiedy powstawał kościół Mariacki zatrudniono dwóch braci, każdemu zlecając wzniesienie jednej z wież. Starszy wcześniej zakończył swoją pracę i wyjechał, aby kierować budową pałacu na Węgrzech. Po powrocie z zazdrością stwierdził, że wieża młodszego brata ma solidniejszą podstawę i prawdopodobniej będzie wyższa. Na tym tle doszło między braćmi do kłótni.
Starszy z braci chwycił nóż i śmiertelnie ugodził nim młodszego, następnie usiłował rzucić się w dół ze "swojej" wieży. Nie dane mu jednak było zagłuszyć wyrzutów sumienia. Ujęto go, osądzono i ścięto na Rynku.
Po długich wahaniach postanowiono nie wznosić wyżej nieukończonej wieży, ale nakryć ją hełmem. Nóż, którym zabójca ugodził brata, a raczej jego kopię, do dziś można oglądać pod jedną z gotyckich arkad Sukiennic. Tyle legenda.
Od czasów średniowiecza niższa z wież należała do kościoła - mieściła się w niej dzwonnica; wyższa, zwana Hejnalicą była używana jako strażnica oraz miejsce, z którego rozlegał się hejnał. Pierwsze wzmianki o hejnale pochodzą z 1392 roku. Służył on jako sygnał do otwierania i zamykania bram miejskich, ostrzegał przed wrogami i pożarami. Prawdopodobnie w XVI w. ustalił się zwyczaj grania hejnału co godzinę, na cztery strony świata. Po przerwie w XVIII w. tradycję tę przywrócono w 1810 roku i trwa do dziś.Powodem wielu pielgrzymek do Kościoła Mariackiego jest po dziś dzień
Ołtarz Wita Stwosza - Pomnik średniowiecznego snycerstwa, poświęcony czci Maryi Panny.
Powstał w latach 1477-1489, a ufundowany został przez mieszczaństwo Krakowa. Artysta pracował nad nim 12 lat i śmiało można powiedzieć, że krakowski ołtarz jest dziełem jego życia. Wśród rzeźb doliczono się 200 figur i około 2 tys. detali. Ma on wymiary - 11 x 13 m; wysokość realistycznie oddanych postaci wynosi ok. 2,7 m. Wykonany został w drzewie dębowym (konstrukcja) i lipowym (rzeźby). Podstawę Ołtarza stanowi predella z drzewem genealogicznym Chrystusa i Maryi. Szafę nastawy zdobią cztery skrzydła, z których dwa (zewnętrzne) są nieruchome. Otwarta szafa obrazuje tajemnice Radości Maryi - od Zwiastowania do Zesłania Ducha Świętego - na skrzydłach, z wielką plastyczną sceną Zaśnięcia Maryi Panny w otoczeniu Apostołów - w centrum, Wniebowzięciem i Koronacją w asyście św. Wojciecha i św. Stanisława - powyżej. Po zamknięciu skrzydeł szafy ukazuje się dwanaście scen Boleści Maryi.uż przed II wojną światową ołtarz Wita Stwosza zabezpieczono i ukryto. Część arcydzieła przewieziona została do Sandomierza, część schowano w piwnicach kamienicy przy ul. św. Jana 9. W czasie okupacji Niemcom udało się przejąć zabytkowy ołtarz i wywieźć do Norymbergii. Po długich poszukiwaniach odnalazł go Emeryk Czapski Hutten, do Krakowa zaś sprowadził Karol Estreicher. Ołtarz, po konserwacji przeprowadzonej w latach 1946-1949, eksponowany był fragmentarycznie na Wawelu. Dopiero w 1957 r. wrócił na swe dawne miejsce w kościele Mariackim.
Plac Mariacki, który powstał po likwidacji przykościelnego cmentarza na początku XIX w. Cmentarz wokół kościoła Mariackiego założono w 1222 r., w tym samym czasie co kościół, a został zlikwidowany po wprowadzeniu nowych przepisów sanitarnych zakazujących pochówków w granicach miasta. Pozostałością po cmentarzu jest stojący przy Placu Mariackim, tuż obok kościoła Mariackiego, niewielki, gotycki kościół pw. św. Barbary, będący dawniej cmentarną kaplicą.
|
 |
sukiennice |
W 1257 roku książę Bolesław Wstydliwy, aktem lokacyjnym nadał miastu Kraków przywilej handlu.
Najstarsze dane archeologiczne pozwalają stwierdzić, że pierwotnie Sukiennice miały formę zwykłej uliczki wyznaczanej dwoma rzędami kramów sukiennych (stąd ich nazwa). Kramy te nieznacznie później, około 1300 roku, nakryto wspólnym dachem.
Krakowskie Sukiennice podlegały przez wieki wielu przemianom, a ich obecny kształt w niczym już nie przypomina tych trzynastowiecznych. Po pożarze w 1555 roku zlecenie przebudowy w stylu renesansowym dostał Jan Maria Padovano wielki budowniczy i rzeźbiarz, który działał na usługach dworu królewskiego m.in. w Katedrze Wawelskiej. Kolejny wielki artysta tego wieku - Santi Gucci autor m.in. nagrobka Zygmunta Augusta, królowej Anny Jagiellonki czy Stefana Batorego, przyozdobił dach budowli piękną attyką.
W swej renesansowo- manierystycznej formie Sukiennice przetrwały aż do wieku XIX, kiedy to stan budowli był już na tyle zły, że rozważano nawet pomysł ich wyburzenia. Jednym z argumentów przemawiających za rozbiórką, poza względami związanymi z bezpieczeństwem i higieną, była chęć otwarcia pełnej przestrzeni Rynku. Ostatecznie jednak powzięto decyzję o wyburzeniu jedynie kramów zewnętrznych, tzw. bud, które z biegiem lat szczelnie "oblepiły" Sukiennice; przebudowano je także według projektu Tomasza Prylińskiego. Dolna hala została przekształcona w ciąg drewnianych kramów handlowych, rozlokowanych wzdłuż ścian. Przebito przejście w poprzek Sukiennic i ozdobiono je ryzalitami. Na szczytach ryzalitów umieszczone zostały maszkarony, mające przedstawiać karykatury ówczesnych prezydentów Krakowa.Obecnie na piętrze sukiennic znajduje się Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku.
|
 |
wieża ratuszowa
|
Wieża Ratuszowa
Krakowski ratusz rozebrano w 1820 r. ze względu na jego zły stan techniczny. Z całego zespołu budynków administracyjnych i magazynowych pozostała jedynie wieża pochodząca z przełomu XIII i XIV w., sziedemdziesięciometrowej wysokości, odchylona od pionu o przeszło pół metra. Mieści się w niej oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa prezentujący pamiątki dotyczące historii miasta.
Pod ratuszową wieżą i częścią przyległej do niej powierzchni Rynku zachowały się piwnice wykorzystywane dawniej jako więzienie i izba tortur.
|
 |
kościół św wojciecha
|
Kościół św. Wojciecha
Kościół stoi w tym miejscu nieprzerwanie od X wieku; pierwotnie był on drewniany, obecną - murowaną formę z kostki kamiennej zyskał na początku XII wieku. Okna i portal to oryginalne elementy romańskiej kamieniarki.Kościół św Wojciecha nie oparł się XVII wiecznej manierze i na fali przebudowy Krakowa został on częściowo przekształcony w stylu barokowym.
W podziemiach kościoła mieści się ekspozycja "Dzieje Rynku Krakowskiego". Urządzono tu rezerwat archeologiczny obrazujący przemiany stratygrafii Rynku Głównego i najwcześniejsze fazy budowy kościoła.
|
 |
kościół św piotra i pawła
|
Kościół św Piotra i Pawła
Jest to pierwsza budowla architektury barokowej w Krakowie. powstała w latach 1597-1619 z fundacji Zygmunta III Wazy
Ostateczny kształt kościołowi nadał w latach 1605-1619 Giovanni Trevano i to on jest autorem fasady, kopuły i wystroju wnętrza.Na ogrodzeniu od frontu ustawiono figury 12 apostołów - obecnie są to kopie późnobarokowych rzeźb Dawida Heela. W podziemiach kościoła znajduje się od 1884 roku krypta Piotra Skargi
|
| |
|
wróć na górę
|
kazimierz
|
|
Mniej tłoczny od Rynku Głównego, ze swoją niezwykłą architekturą i magiczną atmosferą, Kazimierz jest obowiązkowym punktem na mapie Krakowa!
|
zabytki żydowskie
|
Krakowski Kazimierz jako jedyny w Europie może się poszczycić kompleksem siedmiu wielkich Synagog. Pikanterii dodaje sprawie fakt, że znajdują się one na tak małej powierzchni. Najbardziej niezwykłe na Kazimierzu jest jednak to, że tak naprawdę na ślady żydowskiej przeszłości można się tu natknąć niemal w każdym zakątku.
Mamy nadzieję, że nasz przewodnik to Państwu ułatwi.
Prosimy pamiętać, że cmentarze żydowskie i Synagogi są zamknięte w Soboty (Szabas) i inne święta żydowskie. Mężczyźni przekraczający próg Synagogi powinni pamiętać o nakryciu głowy
(z reguły można je dostać przed wejściem do Synagogi). |
 |
synagoga stara
|
|
Synagoga Stara jest najstarszą z zachowanych w Polsce.
Została zbudowana w połowie XV wieku przez czeskich Żydów, którzy znaleźli na terenie Krakowa schronienie przed pogromem praskim. Jej wschodnia ściana przylegała do miejskich murów obronnych, przez co była włączona w system fortyfikacji. Z tego powodu poziom sali głównej był obniżony o kilkanaście centymetrów w stosunku do ulicy. Początkowo była ceglano-kamienną, wysoką, dwunawową halą, przeznaczoną wyłącznie dla mężczyzn, w typowym dla gotyku stylu. W drugiej połowie XVI w. dobudowano do niej pomieszczenia na parterze - min babiniec i przedsionek. W 1557 roku w wyniku pożaru cała Synagoga doszczętnie spłonęła. Zadanie odbudowy synagogi powierzono florenckiemu architektowi - Mateo Gucciemu, który nadał jej renesansowy charakter, zachowując jednocześnie poprzedni, dwunawowy plan budowli.
Synagoga Stara nie tylko pełniła rolę głównego ośrodka religijnego w Krakowie,była także "świadkiem" wielu historycznych wydarzeń jak przemówienie Tadeusza Kościuszko, wzywającego do walki o wolność wspólnej ojczyzny. W 1846 r. także wygłosił tutaj patriotyczną mowę uczestnik powstania krakowskiego, działacz żydowski, Maurycy Krzepicki, a w Wiosnę Ludów w 1848 r. rabin Beer Meisels. W 1931 r. bożnicę Starą odwiedził prezydent RP, prof. Ignacy Mościcki.
Przed I wojną światową i po jej zakończeniu Synagoga poddawana była wieloetapowej restauracji. Przeprowadzone wówczas prace znacznie poprawiły jej stan techniczny i funkcjonalny i wzbogaciły jej architekturę o neorenesansowy detal, harmonijnie połączony z dawną strukturą zabytkową.
Najtragiczniejszym okresem dla synagogi była II wojna światowa, podczas której została doszczętnie zdewastowana przez hitlerowców. Jej oryginalny, bogaty sprzęt liturgiczny, srebra, tkaniny, archiwalia, bibliotekę gromadzone przez wieki, wywieziono, a lichtarze o wielkiej wartości artystycznej przewieziono na Wawel i ozdobiono nimi rezydencję gubernatora Hansa Franka.
Od lat 60-tych mieści się w niej oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
Wystawa obejmuje przedmioty związane z kultem religijnym i życiem codziennym krakowskich Żydów.
|
 |
synagoga izaaka
|
|
Synagogę ufundował kupiec i przewodniczący kahału kazimierskiego Izaak Jakubowicz, za namową żony Brajndli. W
1644 roku nastąpiło uroczyste otwarcie tej wczesnobarokowej bożnicy. Jej budowniczym był włoski architekt Giovanni Trevano; pozwolenie na budowę wydał zaś sam Władysław IV.
Oryginalne wejście prowadziło od ulicy Izaaka. Na piętrze, od zachodniej strony wybudowano galerię dla kobiet połączoną z główną salą arkadami z toskańskimi kolumnami.
Aż do 1939 roku przed synagogą znajdował się targ rybny.
W czasie II wojny światowej jej wnętrze zostało całkowicie zdewastowane; od połowy lat 50 tych Synagoga była użytkowana przez Związek Artystów Plastyków jako pracownia rzeźbiarska, popadając w ruinę.
Obecnie jej wnętrzom dawną świetność stara się przywrócić prawowity właściciel - krakowska gmina żydowska. Można tu obejrzeć filmy dokumentalne z czasów II wojny światowej - min Krakowski Kazimierz z 1936 roku oraz Przeprowadzkę do krakowskiego getta z 1941 roku, a także wystawę Pamięci Żydów Polskich.
Z Synagogą związana jest jedna z najsłynniejszych legend chasydzkich:
Na Kazimierzu mieszkał ubogi, ale bardzo pobożny Żyd zwany reb Ajzyk ben Jekeles (Izaak, syn Jakuba). Pewnego razu przyśniło mu się, że obok mostu w Pradze zakopany jest wielki skarb.
Izaak postanowił przekonać się o tym naocznie.
Gdy dotarł do Pragi, okazało się, że most zjego snu otoczony jest przez żołnierzy. Jeden z nich spytał Izaaka czego tu szuka. Izaak Jakubowicz wyjawił mu cel swojej podróży uznając, że najwyżej podzieli się z nim skarbem.Słysząc słowa Izaaka, żołnierz wybuchnął śmiechem: "Mnie od dawna śni się, pod piecem domu pewnego krakowskiego Żyda o imieniu Izaak syn Jakuba zakopany jest skarb, ale nie jestem tak głupi, by jechać tam i to sprawdzać!"
Izaak podziękował żołnierzowi, szybko powrócił do domu, by rozebrać piec. Jak łatwo się domyślić, stał się najbogatszym Żydem w całym Krakowie. Dodawał przy tym tajemniczo:
"Istnieją takie rzeczy, których szuka się po całym świecie, a znajduje we własnym domu.Często jednak aby się o tym przekonać trzeba udać się w długą drogę i szukać ich daleko od domu"
Adress: Kupa 16
|
 |
synagoga tempel
|
|
Inaczej reformowana lub postępowa.
Wybudowana w latach 1860-62 z inicjatywy Stowarzyszenia Izraelitów Postępowych i Towarzystwa Religijno-Cywilizacyjnego dążącego do jak najpełniejszej asymilacji z Polakami.
Raz w tygodniu w Synagodze Tempel głoszono kazania w języku polskim i niemieckim. Synagoga posiadała organy oraz chór, w którym w okresie międzywojennym śpiewały kobiety.
Od czasu powstania Synagoga była czterokrotnie przebudowywana; swój ostateczny kształt i wystrój - min wnętrza w stylu mauretańskim zawdzięcza ostatniej przebudowie z 1924 roku.
W czasie II wojny światowej Hitlerowcy urządzili tu magazyny i stajnie. Po wojnie, aż do 1968 roku odbywają się regularne nabożeństwa.
W 1947 roku, w północnej części synagogi powstała mykwa. W latach 70. odbywały się tylko okazjonalnie, a po śmierci ostatniego kantora Abrahama Lesmana w 1985 roku, zaniechano ich odprawiania, a zamknięta synagoga zaczęła stopniowo niszczeć.
Obecnie Synagoga Tempel jest jedną z dwóch czynnych synagog w mieście, jednak nabożeństwa odbywają się w niej wyłącznie od czasu do czasu, min podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej.
Pięknie odrestaurowana Synagoga - z wyjątkiem świąt żydowskich - jest czynna dla zwiedzających.
Adres: Miodowa 24
|
 |
synagoga remuh
|
Synagoga Remuh
Jej nazwa nadana została dla uczczenia pamięci wieloletniego rabina gminy krakowskiej Mojżesza Isserlesa - zwanego w skrócie: Remuh (zm. 1572). Rabi Isserles był jednym z najwybitniejszych kodyfikatorów prawa aszkenazyjskiego. Jego dzieło "Mappa" czyli "Obrus" zawiera aszkenazyjską modyfikację dzieła Józefa Karo "Szulhan Aruch" ( " Nakryty stół") będącą opisem zwyczajów sefardyjskich.
Od czasu jego wydania, oba dzieł drukowane są jednocześnie; kodeks przestrzegany jest do dzisiaj na całym świecie przez ortodoksyjnych Żydów, a grób Mojżesza Isserlesa znajdujący się na przyległym do synagogi cmentarzu Remuh jest miejscem pielgrzymek z całego świata.
Remuh jest obecnie jedyną synagogą, w której regularnie odbywają się nabożeństwa.
Cmentarz Remuh
Cmentarz ten jest jedną z najstarszych nekropolii żydowskich w Polsce, absolutnym unikatem - zarówno pod względem historycznym jak i artystycznym.
Gmina żydowska zakupiła ten teren już w 1533 roku, jednak pierwsze , liczne pochówki są datowane na rok 1552, wtedy to Kazimierz nawiedziła zaraza.
Cmentarz działał nieprzerwanie do 1800 roku, kiedy to Austriacy zakazali na nim pochówków. Wtedy też otwarto Cmentarz Nowy przy ul. Miodowej.
W czasie II wojny światowej cmentarz został przemianowany przez hitlerowców na wysypisko śmieci; istnieje przekaz głoszący, że tuż przed wybuchem wojny członkowie gminy przysypali część cmentarza warstwą ziemi. Prawdziwość tej teorii potwierdzał by fakt, że przy okazji renowacji cmentarza w latach 50-tych odkopano kilkaset macew w dobrym stanie.
Adres: Szeroka 40 |
 |
synagoga poppera
|
Synagoga Poppera
Synagoga została ufundowana w 1620 przez bogatego żydowskiego kupca i finansistę Wolfa Poppera. Murowany budynek synagogi w stylu barokowym, z murami podpartymi potężnymi szkarpami, wzniesiono na planie prostokąta. Dzięki szczodrości jej fundatora, synagoga mogła poszczycić się niezwykle bogatym wystrojem.
Od czasów II wojnie światowej już nigdy nie pełniła funkcji sakralnych; tuż po wojnie w pomieszczeniach dawnych galerii dla kobiet mieszkali przez kilka lat żydowscy repatrianci ze Związku Radzieckiego.
W latach 1965-1967 przeprowadzono kapitalny remont budynku, podczas którego zamurowano wnękę na Aron ha-kodesz, wejście od strony ulicy Dajwór zamieniono na okno oraz rozebrano drewniane ganki i przybudówki. Po zakończeniu remontu w synagodze za zgodą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie mieści się filia Staromiejskiego Centrum Kultury Młodzieży.
Adres: Szeroka 16 |
 |
synagoga wysoka
|
Synagoga Wysoka
Trzecia z kolei Synagoga na Kazimierzu powstała w latach 1556-63 zawdzięcza swoją nazwę usytuowanej na pierwszym piętrze sali modlitw. Dlaczego wybrano takie rozwiązanie? Możliwe, że ze względu na bliskość bramy prowadzącej do miasta Kazimierz (na rogu ulic Józefa i Jakuba), a więc i bezpieczeństwo modlących się, a być może wymusiły to ciasnota zabudowy lub brak funduszy na zakup większej działki. W efekcie powstała wysoka na 6-7 metrów Synagoga, której sale modlitewne zajmowały I i II piętro.
W XVII wieku od strony budynku nr 36 do sali dla mężczyzn dobudowano salę dla kobiet; w połowie XIX wieku dodatkowo dwie modlitewnie - od północy dla mężczyzn, od południa dla kobiet.
Adres: ul.Józefa 38 |
 |
synagoga kupa
|
Synagoga Kupa
Budowę tej bóżnicy rozpoczęto w końcu wieku XVI, jednak po pożarze w 1623 roku, kiedy doszczętnie spłonęła, konieczne było odbudowanie jej od podstaw.
Wybudowano ją ze składek wpływających do kasy Kahału, stąd też jej hebrajska nazwa „Kupa” czyli kasa.
Nazywana była ona również Synagogą Ubogich, gdyż była miejscem modlitwy najuboższych członków kahału.
Pierwotnie północna ściana Synagogi przylegała do murów obronnych, a jej poziom obniżony był o 80 cm, przez co była w całości schowana za murem i pomiędzy sąsiadującymi budynkami.
W XVIII wieku, gdy mury obronne przestały spełniać swoje zadanie, w Synagodze wykuto od strony północnej okna. W XIX wieku, w związku z budową ulicy Miodowej powstał ogród. W latach 1830-1834 dobudowano piętrową oficynę, mieszczącą Przedsionek, sanitariaty, a na piętrze babiniec oraz mieszkania dla ubogich rzemieślników. W 1861 roku dobudowano skrzydło zachodnie. Pod koniec XIX wieku doszło do połączenia synagogi z budynkiem znajdującym się po wschodniej strony bożnicy. Ulokowano w niej m.in. modlitewnię Bractwa Ner Tamid.
Podczas II wojny światowej Synagoga została doszczętnie splądrowana.
W latach 1951 - 1991 mieściły się tu magazyny spółdzielni inwalidzkiej.
Obecnie pięknie odrestaurowana Synagoga jest miejscem koncertów i wystaw, szczególnie podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej.
Adres: Jonatana Warschauera 8 |
| wróć na górę |
kościoły kazimierza
W Krakowie znajduje się ponad 120 kościołów rzymskokatolickich (!), z czego tylko 4 na Kazimierzu. Albo aż 4, jeśli wziąć pod uwagę jakiej klasy są to zabytki.
|
| |
|
 |
kościół na skałce
|
Kościół na Skałce
Jako miejsce sakralne funkcjonuje od XIV wieku, kiedy to król Kazimierz Wielki wzniósł w tym miejscu świątynię gotycką.
Ze Skałką wiąże się jednak inna legenda. Głosi ona, że w wyniku zatargu Bolesława Śmiałego z biskupem krakowskim Stanisławem Szczepańskim, którego Śmiały oskarżył o zdradę stanu, biskup został ścięty na Skałce i choć jego zwłoki spoczywają od 1089 r. w katedrze wawelskiej, Skałka jest miejscem jego kultu. Co roku w niedzielę po uroczystości św. Stanisława, która przypada na 8 maja, wyrusza z Wawelu tradycyjna procesja z relikwiami biskupa. Kościół uznał biskupa świętym i kanonizował go w 1253 r. Obecny wygląd kościół zawdzięcza przypadającej na lata 1733- 1751 przebudowie.
Od 1880 roku na Skałce znalazła miejsce Krypta Zasłużonych.
Spoczywają tu min.Józef Ignacy Kraszewski,Stanisław Wyspiański,Jacek Malczewski, Karol Szymanowski, Czesław Miłosz.
Przed zabudowaniami klasztornymi znajduje się sadzawka z XVII w. (zwana "Kropielnicą Polski" z barokowym pomnikiem św. Stanisława (I poł. XVIII w.). Wedle tradycji woda czerpana z tej sadzawki ma właściwości lecznicze, zwłaszcza dla oczu i chorób skórnych. Legenda powiada, że podczas siekania szczątków św. Stanisława jego palec wpadł do sadzawki i został połknięty przez rybę, którą później w cudowny sposób wyłowiono.
Za sadzawką rozciągają się ogrody paulińskie. Zamyka je od strony północnej średniowieczny mur obronny miasta Kazimierza. |
 |
kościół bożego ciała
|
|
Z powstaniem XIII wiecznego Kościoła Bożego Ciała związana jest legenda.
Do podjęcia budowy kościoła miało skłonić króla Kazimierza Wielkiego odnalezienie w sposób cudowny hostii wraz z monstrancją, którą złodzieje ukradli z kolegiaty Wszystkich Świętych podczas oktawy Bożego Ciała, przypuszczając, że jest ze złota. Gdy przekonali się o swojej pomyłce i monstrancję wraz z hostią porzucili w pobliskiej wsi Bawół. Opatrzność w sposób cudowny wskazała miejsce, w którym ukryty był Najświętszy Sakrament. Na pamiątkę tego wydarzenia w 1340 roku król Kazimierz III Wielki wybudował kościół ku czci Bożego Ciała. Pierwszy kościół był drewniany. Budowę nowej, murowanej świątyni, rozpoczęto w 1385 roku.
Adres: ul. Bożego Ciała 26
|
| |
kościół św katarzyny
|
Kościół św. Katarzyny
Jest jednym z najwspanialszych przykładów architektury gotyckiej w Polsce.
Początki istnienia tej budowli sięgają drugiej połowy XIV wieku, kiedy król Kazimierz III Wielki zapragnął w założonym przez siebie mieście Kazimierz wznieść świątynię dla sprowadzonych w 1343 r.z Pragi zakonników augustianów.
Na przełomie stuleci świątynia była kilkakrotnie niszczona - w wyniku trzęsienia ziemii w 1443 roku, wylewu Wisły w roku 1534, pożarów (1556, 1604, 1638 roku), potopu szwedzkiego (Szwedzi zamienili wówczas kościół na szpital wojskowy, skład amunicji i stajnię), kolejne trzęsienie ziemi w roku 1786. Podczas zaboru austriackiego, ze względu na zły stan budynku, Kościół św. Katarzyny został zamieniony na magazyn wojskowy.
W 1827 Senat Wolnego Miasta Krakowa wydał decyzję o całkowitym zburzeniu kościoła.
Dzięki staraniom bpa Karola Skórkowskiego i Kaspra Wielogłowskiego. Powołany został specjalny fundusz przeznaczony na kosztowne ratowanie zabytku.Prace prowadzono aż do wybuchu I wojny światowej.
W 1950 roku, w wyniku kasaty zakonu Augustianów, kościół św. Katarzyny przeszedł w ręce Kościoła grekokatolickiego. Od czasu reaktywacji zakonu w 1989 roku ponownie przeżywa lata świetności.
Adres: ul. Augustiańska 7
|
| |
kościół św trójcy
|
Kościół św. Trójcy
Budowę kościoła wzniesiono pomiędzy 1741 dla sprowadzonego do Polski zakonu Trynitarzy.
Posiadłość na Kazimierzu otrzymali trynitarze od Józefa Adama Lubowieckiego, starosty oświęcimskiego. Po wymarciu trynitarzy w 1796 kościół zamieniono na magazyn wojskowy. W 1812 na mocy dekretu Fryderyka Augusta księcia warszawskiego kościół przejęli bonifratrzy.
Kościół, zbudowany w stylu późnego baroku, posiada jedną z najpiękniejszych w Polsce fasad autorstwa Franciszka Placidiego, który przy jej projektowaniu wzorował się na dziełach Francesca Borrominiego.
Adres: ul.Krakowska 48 |
podgórze
|
|
| dębniki
|
|
Stare Dębniki to piękna, usytuowana w zakolu Wisły dzielnica willowa oddalona zaledwie 10 minut spacerem od Wawelu i Kazimierza.
Jej centralną osią jest Rynek Dębnicki - miejsce, w którym o każdej porze roku można nabyć świeże kwiaty i owoce.
Niedaleko ryneczku znajduje się dom, w którym w latach 1938 - 1944 mieszkał jako student Karol Wojtyła.
Wzdłuż Bulwarów Wisły rozciągają się malownicze trasy rowerowe, z których jedna prowadzi do oddalonego o 7 km Tyńca.
W bezpośrednim sąsiedztwie Dębnik znajduje się ufundowane przez Andrzeja Wajdę Muzeum Sztuki Japońskiej Manggha.
Udając się w tym kierunku warto odwiedzić Skałki Twardowskiego - nie tylko ze względu na jego walory przyrodnicze.
|
ruczaj
|
Ruczaj to njbardziej dynamicznie rozwijająca się obecnie dzielnica Krakowa.
Pociąga to za sobą budowę wielu nowoczesnych obiektów sportowych, sklepów (znajduje się tu chociażby 24h Tesco), infrastruktury usługowej, itd
To tutaj zlokalizowano Kampus Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Ruczaj to także, a może przede wszystkim piękny widok na tereny zielone rozciągające się stąd aż do otuliny Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego.
Jego elementem są również słynne wśród krakowian Skałki Twardowskiego - ulubione miejsce spacerów po otaczającym je lesie, jak i również raj dla wspinaczy, nurków czy amatorów kąpieli w tym pięknym akwenie niemalże w centrum miasta.
|
| wróć na górę |
parki, ogrody, kopce
|
 |
|
Od samego początku sypaniu kopca przyświecała idea uczczenia pamięci Tadeusza Kościuszki.
Uroczyste rozpoczęcie sypania kopca 15 września 1820 r. stało się wielkim wydarzeniem, przyciągnęło wielu Polaków, także spoza granic Rzeczypospolitej Krakowskiej.Jako miejsce budowy wybrano Wzgórze św. Bronisławy.Wkrótce - w 1923 roku ukończono budowę.Wysokość kopca od podstaw wynosiła 34,1 m.
W połowie XIX w. Austriacy postanowili uczynić z Krakowa twierdzę w nadgranicznym systemie obrony monarchii austro-węgierskiej. Postanowiono wtedy wokół Kopca wznieść duży fort jako jeden z wielu opierścieniających Kraków. Austriacy przystąpili do budowy fortu nazwanego zresztą fortem "Kościuszko", otoczyli podstawę Kopca ceglanym murem oporowym, w którego obręb wmurowali neogotycką kaplicę p. w. bł. Bronisławy.
Podczas I wojny światowej Austriacy usunęli kamień pamiątkowy i urządzili na szczycie kopca punkt obserwacyjny.Po odzyskaniu niepodległości budowla stała się znów dużą atrakcją i osobliwością Krakowa, celem licznych wycieczek.
|
| |
kopiec piłsudskiego
|
Kopiec Piłsudskiego
Kopiec usypano na wzgórzu Sowiniec (358 m n.p.m.) na terenie Lasku Wolskiego jako pomnik walki narodu o niepodległość. Dzieło rozpoczęto 6 sierpnia 1934 r., w dwudziestą rocznicę wymarszu I Kompanii Kadrowej Legionów. W kopcu złożono ziemię z wszystkich miejsc bitewnych I wojny światowej, gdzie udział brali Polacy. Po śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego postanowiono kopiec nazwać jego imieniem.
Kopiec Piłsudskiego jest najmłodszy i największy z czterech istniejących do dzisiaj krakowskich kopców.
|
 |
kopiec kraka
|
Usytuowany w dzielnicy Podgórze na wzgórzu Lasoty (271 m n.p.m). Jego wysokość od podstawy wynosi 16 metrów.
Nic nie wiemy o czasie powstania kopca, nie są także znani jego twórcy.
W latach 1934 - 1937 przeprowadzono tu wykopaliska archeologiczne.
Jak się okazało w czasie prac badawczych, wewnętrzna konstrukcja kopca oparta była na wysokim słupie, do którego umocowano promieniście ułożone, wyplecione z wikliny przegrody. Przestrzeń między nimi wypełniona była mocno ubitą ziemią i kamieniami. Taka konstrukcja, efekt długotrwałej i zorganizowanej pracy zapewniała stabilność i trwałość kopca przez wieki, przeczy również przekazom jakoby kopiec - jak chciał Jan Długosz - został usypany spontanicznie przez lud po śmierci Kraka.
Z Kopcem Kraka związane jest Święto Rękawka:
Rękawka to zwyczaj wielkanocny obchodzony w Krakowie we wtorek po Świętach Wielkanocnych.
Rękawka związana jest z legendą o kopcu Kraka, usypanym przez lud po śmierci króla. Tradycja podaje, że ziemię noszono w rękawach, stąd kopiec nazwano Rękawką. Na kopcu Kraka w trzeci dzień świąt wielkanocnych (wtorek był kiedyś również dniem świątecznym) odbywał się odpust, z którego szczytu zamożni krakowianie zrzucali biedakom i żakom krakowskim, zebranym u stóp wzgórza, resztki ze świątecznego stołu: chleb, wędlinę, gotowane jajka, jabłka, orzechy, ciasta, słodycze oraz drobne monety.
Zwyczaj ten nawiązuje do pogańskich obrzędów związanych z zaduszkami wiosennymi, przypadającymi na okres przesilenia wiosennego. Sam źródłosłów Rękawki nie pochodzi raczej od Kraka, jak mówi ludowa tradycja, ale nawiązuje do kultu zmarłych: w języku czeskim zachował się wyraz rakov co oznacza trumnę, a serbskim słowo raka, czyli grób. Przypuszcza się, że pochodzący z XI lub XII wieku kościółek św. Benedykta, którego święto przypada na dzień 21 marca (pierwszy dzień wiosny), było reakcją kościoła na żywe praktyki pogańskie na Krzemionkach. Do przejawów czci oddawanej zmarłym należało między innymi zrzucanie ze wzgórza pokarmów i monet.
W okresie zaboru austriackiego, w 1897 roku Rękawka została zakazana, zamknięto nawet dojście na kopiec. Powody były dwa: władze planowały w tej okolicy budowę fortu artyleryjskiego, a ponadto chciały zlikwidować tumult i przejawy agresji wśród zgromadzonych pod kopcem.
Rękawka z czasem przeniosła się na sąsiednie wzgórze Lasoty, połączona została z odpustem i ludową zabawą koło kościoła św. Benedykta na Krzemionkach
|
| |
kopiec wandy
|
Kopiec Wandy
Znajduje się na terenie dzisiejszej Nowej Huty. Jego wysokość wynosi 14,6 m od podstawy.
Kopiec graniczy z wysoką skarpą wiślaną.
Z kopcem wiąże się legenda o Księżniczce Wandzie, córce legendarnego Kraka. Jak podaje tradycja, tutaj w nurtach wiślanych wyłowiono jej ciało, kiedy odrzuciwszy rękę niemieckiego księcia Rytgiera rzuciła się do rzeki, nie chcąc narażać pobratymców na najazd niemiecki. Legenda ta występuje często w pismach historyków i poetów. Najstarsza wzmianka dotycząca wyglądu kopca pochodzi z 1584 r. z "Herbów rycerstwa polskiego".
Jednak powstanie kopca datuje się prawdopodobnie na VII-VIII w n.e
Kiedyś wierzchołek wzgórza wieńczyła kamienna figurka Wandy, a na cokole wyryto po łacinie opis jej czynu. Niestety, zarówno figurka, jak i cokół nie wytrzymały próby czasu i uległy całkowitemu zniszczeniu.Obecnie Kopiec wieńczy marmurowy pomnik projektu Jana Matejki, który ozdobiony jest kądzielą skrzyżowaną z mieczem oraz napisem "Wanda".
|
| |
kopiec esterki
|
Kopiec Esterki
Był to kilkumetrowej wysokości kopiec, który według legendy miał powstać w XIV wieku usypany na rozkaz króla Kazimierza Wielkiego na cześć Esterki, jego legendarnej ukochanej, a według innych podań jako miejsce jej pochówku.
Kopiec ulokowany był w Łobzowie, i znajdował się w otaczającym łobzowski Pałac Królewski parku.
Około roku 1970, w związku z budową obiektów sportowych klubu WKS Wawel kopiec został bezpowrotnie zniszczony.
|
| |
las wolski
|
Las Wolski
Rozciąga się w zachodniej części miasta w odległości około 8 km od centrum
Obejmuje powierzchnię 419 hektarów.
W centrum Lasu Wolskiego położone są: klasztor O.O. Kamedułów na Srebrnej Górze – obiekt klasy „0”, „Belweder” na Przegorzalskiej Skale (obecnie należący do Uniwersytetu Jagiellońskiego), w którym mieści się Instytut Badań Polonijnych), Kopiec Niepodległości im. Józefa Piłsudskiego na Wzgórzu Sowiniec oraz Ogród Zoologiczny.
Na terenie Lasku Wolskiego znajdują się też 3 rezerwaty przyrody:
Przez teren Lasku Wolskiego przebiegają szlaki turystyczne:
-czerwony: Chełm − Kopiec Piłsudskiego − Ogród Zoologiczny − Polana pod Dębiną − Bielany (Wodociągi)
-zielony: "Szlak Dwóch Kopców" Salwator − Kopiec Kościuszki − Sikornik − Panieńskie Skały − Kopiec Piłsudskiego − Zakamycze − Kryspinów
-żółty: Wola Justowska (al. Kasztanowa) − Panieńskie Skały − Wolski Dół − Ogród Zoologiczny − Łupany Dół − Polana pod Dębiną
-niebieski: Kopiec Piłsudskiego − Polana pod Dębiną − Kozie Nogi − Ogród Zoologiczny
-czarny: Wola Justowska (al. Kasztanowa) − Ogród Zoologiczny − Zakamycze
Najłatwiej dotrzeć tu autobusem lini 134 ( patrz: bilety); samochodem lub rowerem dojedziemy kierując się ulicami: Piłsudskiego, Focha i Królowej Jadwigi lub przez Bielany ulicami: Zwierzyniecką, Kościuszki i Księcia Józefa
|
| |
błonia |
Błonia
Błonia to nic innego jak rozległa łąka o powierzchni 48 ha położona w centrum Krakowa. Współcześnie Błonia zamknięte są w trójkącie ulic Focha, 3 Maja i Piastowskiej.
Latem odbywa się tu sporo imprez ( Coke Music Festival, Festiwal Recyklingu), zimą działa lodowisko. Błonia otoczają ścieżki rowerowe i pas do joggingu - jest to też ulubione przez studentów miejsce do jazdy na rolkach. Vis a vis Błoni znajduje się Park Jordana, Muzeum Narodowe, Rotunda i Żaczek.
W 2000 roku Błonia zostały wpisane do rejestru zabytków.
|
 |
planty |
Planty
Park miejski otaczający Stare Miasto, założony w latach 1822–1830.
Planty powstały w miejscu fortyfikacji otaczających miasto. Ich łączna powierzchnia to 21 ha, obwód 4 km
|
| |
planty dietlowskie
|
Planty Dietlowskie
Planty powstały w miejsce zasypanego koryta Starej Wisły
w latach 80-tych XIX wieku.D zieliły miasto na dwie nieomal rozłączne części. Z jednej strony Kraków, z drugiej krakowski Kazimierz, do początku lat czterdziestych dzielnica żydowska.Swój parkowy charakter utraciły po wybudowaniu torowiska tramwajowego.
|
| |
skałki twardowskiego
|
Skałki Twardowskiego
Ten wyjątkowy, otoczony lasem teren, utworzony w miejscu dawnego kamieniołomu oferuje nie tylko widokowe trasy spacerowe i rowerowe ( w tym dla rowerów górskich), czy naturalne ścianki do wspinaczki w wysokości nawet do 40 metrów, wyposażone w stałą asekurację, ale także - a może przede wszystkim spory zalew powstały w wyniku eksploatowania tego terenu przez dawny kamieniołom.
Zalew na Zakrzówku powstał w 1990 r. na miejscu dawnego kamieniołomu. Składa się z dwóch zbiorników, połączonych przesmykiem. Głębokość zalewu, wypełnionego wyjątkowo czystą wodą dochodzi do 32 m. Chętnie użytkowany przez nurków.
|
 |
zoo |
Krakowskie zoo utworzono w 1929 roku na terenie Lasku Wolskiego.
Adres: Kasy Oszczędności Miasta Krakowa 14
|
| |
ogród botaniczny
|
Pachnące i kolorowe miejsce odseparowane od miejskiego zgiełku.Istniejące tu od 1783r.
Adres: Kopernika 27
|
| |
park jordana
|
Największy tego typu w Krakowie - typowy ogródek jordanowski, z 3 placami zabaw, sadzawką i - od niedawna boiskami do uprawiania sportów.
|
| |
ogród doświadczeń
|
Świetna zabawa dla respektujących prawa fizyki!
Adres: Al. Pokoju 67 Telefon:+48 504 003 460
|
| |
|
| |
|
| |
Bulwary Wiślane |
| |
|
Użycie materiałów, a w szczególności przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) oraz zdjęć i elementów graficznych publikowanych w portalach www.krakowapartments4rent.com, www.krakowrentals.com i www.krakowrentals.pl wymaga zgody ich autorów!
|
|
|
|
