Kraków - Zabytki i Dzielnice


 Stare Miasto
 Kazimierz
-Kazimierz żydowski
-Kazimierz chrześcijański
 Podgórze
 Dębniki
 Nowa Huta
 Parki, Ogrody, Kopce
Ruczaj
-Skałki Twardowskiego



stare miasto

barbakan
Barbakan
Został wzniesiony w latach 1498-1499 za panowania Jana Olbrachta i przy jego pomocy finansowej w obawie przed najazdem tureckim.
Powstał jako dodatkowe umocnienie dla Bramy Floriańskiej i pierwotnie był z nią połączony wąskim mostem zwanym szyją. Szyję wyburzono w latach  1839-1842, wtedy też Barbakan zyskał drugą bramę
od strony murów floriańskich. Pierwsza znajdowała się od strony Kleparza.
Dodatkowo Barbakan otoczony był fosą z systemem mostów i śluz. Miała ona głębokość 3 metrów, a w najszerszym miejscu - od strony dzisiejszej ulicy Basztowej mierzyła 26 m szerokości.Wodę do fosy poprowadzono z Rudawy.
Środek Barbakanu zajmuje duży dziedziniec, na którym w razie potrzeby można było zgromadzić oddziały broniÄące dostępu do miasta
Mury Barbakanu mają prawie 3 m grubości, a jego średnica wynosi 24,5 m. Zbudowano go zgodnie z regułami stylu gotyckiego na rzucie 6/10 koła, z 3 kondygnacjami strzelnic i 130 otworami strzelniczymi. Zwieńczony jest galerią, nad którą umieszczono 7 wieżyczek.
Ze względu na swój kształt na planie koła (i szyję) zwany był Rondlem.
Jest jednym z trzech tak dobrze zachowanych w Europie.
brama floriańska
Brama Floriańska
Stanowi pozostałość XIII-wiecznych fortyfikacji, które tworzyły 3-kilometrowy pas podwójnych murów, wzmocnionych 47 basztami i 7 bramami, fosą oraz barbakanem z otworami strzelniczymi. Zbudowano ją ok. 1300 r., krótko po tym, jak książę Leszek Czarny wydał pozwolenie na rozpoczęcie budowy murów obronnych Krakowa. Umocnienia strzegły wejścia do miasta od strony dwóch traktów: północnego ze strony Miechowa i wschodniego, wiodącego w stronę Sandomierza. W dolnych partiach murów Bramy Floriańskiej widać jeszcze materiał, z którego wzniesiono ją na początku. Górna część, ceglana, została nadbudowana później. W XVI w. na dole mieściły się stajnie miejskie, a w następnym stuleciu na pierwszym piętrze składowano zboże. Nakrywający bramę barokowy hełm został dodany w 1694 roku, gdy to odbudowywano ją po zniszczeniach jakie przyniósł z sobą potop szwedzki. Kolejne duże zmiany wprowadzono w XIX wieku. Podjęto wówczas decyzję o wyburzeniu murów miejskich i utworzeniu w ich miejscu parku miejskiego - znanego do dzisiaj jako Planty. W tym samym czasie przez Bramę miano poprowadzić linię tramwaju elektrycznego. Na szczęście Bramy nie wyburzono przy tej okazji, a jedynie pogłębiono przejazd przez nią. Wówczas także wybudowano nowe przejście dla pieszych, a na ganku straży umieszczono nowe balustrady.
Balkonik z ażurową barierką na pierwszym piętrze i podcienie z boku bramy, jak również kaplica, pochodzą także z tego okresu. Do bramy przylegają fragmenty średniowiecznych murów obronnych, które stanowią już tradycyjne tło dla ulicznej galerii obrazów.
rynek główny
Został wytyczony podczas lokacji miasta na prawie magdeburskim w 1257 r.na rozkaz krakowskiego księcia, Bolesława Wstydliwego.
Rynek Główny w Krakowie był w Średniowieczu i jest nadal jednym z największych placów w Europie. Jego powierzchnia wynosi 4 hektary, dokładniej rzecz biorąc jest to kwadrat o wymiarach 200 x 200 m. Na Rynku podziwiać można jedne z bardziej znanych w Polsce zabytków architektury i kultury.
kościół mariacki
Kościół Mariacki
W przeciwieństwie do Katedry na Wawelu, która była miejscem modlitwy króla i jego dworu, Kościół Mariacki powstł z przeznaczeniem dla patrycjuszy i mieszczan, z ich inicjatywy i funduszy.
W 1290 roku rozpoczęto budowę gotyckiego, trzynawowego halowego kościoła z cegły, który konsekrowano około 1320 roku, choć jak chce Jan Długosz pierwszy murowany kościół w stylu romańskim ufundowany przez biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża istniał tu już w latach 1221-1222 . Nowy kościół szybko okazał się zbyt mały dla potrzeb rozrastającego się miasta, więc w latach 1355 - 1356 wybudowano obecne prezbiterium. Jego fundatorem był bogaty kupiec, Mikołaj Wierzynek, generalny zarządca dworu królewskiego.
Istniejący do dziś sklepiony na wysokości 28 metrów korpus budowli wzniesiono w latach 1392 - 1397. Fasadę kościoła wieńczą dwie nierównej wysokości wieże. Wyższa ma 82 m. i przykryta jest hełmem gotyckim z 1478 roku, z iglicą ozdobioną ośmioma drewnianymi wieżyczkami i miedzianą, złoconą koroną, założoną w 1666 roku. Niższa wieża ma 69 m i przykrywa ją późnorenesansowy hełm z końca XVI w. Jej największy, pochodzący z 1438 roku, dzwon nazywa się "Półzygmunt".
Z wieżami Kościoła Mariackiego związana jest legenda o ich budowie:
Kiedy powstawał kościół Mariacki zatrudniono dwóch braci, każdemu zlecając wzniesienie jednej z wież. Starszy wcześniej zakończył swoją pracę i wyjechał, aby kierować budową pałacu na Węgrzech. Po powrocie z zazdrością stwierdził że wieża młdszego brata ma solidniejszą podstawę i prawdopodobniej będzie wyższa. Na tym tle doszło między braćmi do kłótni.
Starszy z braci chwycił nóż i śmiertelnie ugodził nim młodszego, następnie usiłował rzucić się w dół ze "swojej" wieży. Nie dane mu jednak było zagłuszyć wyrzutów sumienia. Ujęto go, osądzono i ścięto
na Rynku.
Po długich wahaniach postanowiono nie wznosić wyżej nieukończonej wieży, ale nakryć ją hełmem. Nóż, którym zabójca ugodził brata, a raczej jego kopią do dziś można oglądać pod jedną z gotyckich arkad Sukiennic. Tyle legenda.
Od czasów Średniowiecza niższa z wież należała do kościoła - mieściła się w niej dzwonnica;
wyższa, zwana Hejnalicą była używana jako strażnica oraz miejsce, z którego rozlegał się hejnał. Pierwsze wzmianki o hejnale pochodzą z 1392 roku. Służył on jako sygnał do otwierania i zamykania bram miejskich, ostrzegał przed wrogami i pożrami. Prawdopodobnie w XVI w. ustalił się zwyczaj grania hejnału co godzinę na cztery strony Świata. Po przerwie w XVIII w. tradycję tę przywrócono w 1810 roku i trwa do dziĹ?.Powodem wielu pielgrzymek do Kościoła Mariackiego jest po dziś dzień.
Ołtarz Wita Stwosza  - Pomnik średniowiecznego snycerstwa, poświęcony czci Maryi Panny.
Powstał w latach 1477-1489, a ufundowany został przez mieszczaństwo Krakowa. Artysta pracował nad nim 12 lat i śmiało można powiedzieć, że krakowski ołarz jest dziełem jego życia. Wśród rzeźb doliczono się 200 figur i około 2 tys. detali. Ma on wymiary - 11 x 13 m; wysokość realistycznie oddanych postaci wynosi ok. 2,7 m. Wykonany został w drzewie dębowym (konstrukcja) i lipowym (rzeźby). Podstawę Ołtarza stanowi predella z drzewem genealogicznym Chrystusa i Maryi. Nastawy zdobią cztery skrzydła, z których dwa (zewnętrzne) są nieruchome. Otwarta szafa obrazuje tajemnice Radości Maryi - od Zwiastowania do Zesłania Ducha Świętego - na skrzydłach, z wielką plastyczną sceną Zaśnięcia Maryi Panny w otoczeniu Apostołów - w centrum, Wniebowzięciem i Koronacją w asyście Św. Wojciecha i Św. Stanisława - powyżej. Po zamknięciu skrzydeł szafy ukazuje się dwanaście scen Boleści Maryi.Tuż przed II wojną światową ołarz Wita Stwosza zabezpieczono i ukryto. Część arcydzieła przewieziona została do Sandomierza, część schowano w piwnicach kamienicy przy ul. Św. Jana 9. W czasie okupacji Niemcom udało się przej zabytkowy ołtarz i wywieźć do Norymbergii. Po długich poszukiwaniach odnalazł go Emeryk Czapski Hutten, do Krakowa  sprowadził Karol Estreicher. Ołtarz, po konserwacji przeprowadzonej w latach 1946-1949, eksponowany był fragmentarycznie na Wawelu. Dopiero w 1957 r. wrócił na swe dawne miejsce w kościele Mariackim.
Plac Mariacki, który powstał po likwidacji przykościelnego cmentarza na początku XIX w. Cmentarz wokół kościoła Mariackiego założono w 1222 r., w tym samym czasie co kościół, a został zlikwidowany po wprowadzeniu nowych przepisów sanitarnych zakazujących pochówków w granicach miasta. Pozostałością po cmentarzu jest stojący przy Placu Mariackim, tuż obok kościoła Mariackiego, niewielki, gotycki kościół pw. Św. Barbary, będący dawniej cmentarną kaplicą.
sukiennice

W 1257 roku książę Bolesław Wstydliwy, aktem lokacyjnym nadał miastu Kraków przywilej handlu.
Najstarsze dane archeologiczne pozwalają stwierdzić, że pierwotnie Sukiennice miały formę zwykłej uliczki wyznaczanej dwoma rzędami kramów sukiennych (stąd ich nazwa). Kramy te nieznacznie później, około 1300 roku, nakryto wspólnym dachem.
Krakowskie Sukiennice podlegały przez wieki wielu przemianom, a ich obecny kształt w niczym już nie przypomina tych trzynastowiecznych. Po pożarze w 1555 roku zlecenie przebudowy w stylu renesansowym dostał Jan Maria Padovano wielki budowniczy i rzeźbiarz, który działał na usługach dworu królewskiego m.in. w Katedrze Wawelskiej. Kolejny wielki artysta tego wieku - Santi Gucci autor m.in. nagrobka Zygmunta Augusta, królowej Anny Jagiellonki czy Stefana Batorego, przyozdobił dach budowli piękną attyką.
W swej renesansowo- manierystycznej formie Sukiennice przetrwały aż do wieku XIX, kiedy to stan budowli był już na tyle zły, że rozważano nawet pomysł ich wyburzenia. Jednym z argumentów przemawiających za rozbiórką, poza względami związanymi z bezpieczeństwem i higieną, była chęć otwarcia pełnej przestrzeni Rynku. Ostatecznie jednak powzięto decyzję o wyburzeniu jedynie kramów zewnętrznych, tzw. bud, które z biegiem lat szczelnie "oblepiły" Sukiennice; przebudowano je także według projektu Tomasza Prylińskiego. Dolna hala została przekształcona w ciąg drewnianych kramów handlowych, rozlokowanych wzdłuż ścan. Przebito przejście w poprzek Sukiennic i ozdobiono je ryzalitami. Na szczytach ryzalitów umieszczone został maszkarony, mające przedstawiać karykatury ówczesnych prezydentów Krakowa.Obecnie na piętrze sukiennic znajduje się Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku.
wieża ratuszowa
Wieża Ratuszowa
Krakowski ratusz rozebrano w 1820 r. ze wzglęu na jego zły stan techniczny. Z całego zespołu budynków administracyjnych i magazynowych pozostała jedynie wieża pochodząca z przełomu XIII i XIV w., sziedemdziesięciometrowej wysokości, odchylona od pionu o przeszło pół metra. Mieści się w niej oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa prezentujący pamiątki dotyczące historii miasta.
Pod ratuszową wieżą i częścią przylegającejdo niej powierzchni Rynku zachowały się piwnice wykorzystywane dawniej jako więzienie i izba tortur.
kościół św wojciecha
Kościół św. Wojciecha
Kościół stoi w tym miejscu nieprzerwanie od X wieku; pierwotnie był on drewniany, obecną - murowaną formę z kostki kamiennej zyskał na początku XII wieku. Okna i portal to oryginalne elementy romańskiej kamieniarki.Kościół św Wojciecha nie oparł się  XVII wiecznej manierze i na fali przebudowy Krakowa  został on częściowo przekształcony w stylu barokowym.
W podziemiach kościoła mieści się ekspozycja "Dzieje Rynku Krakowskiego". Urządzono tu rezerwat archeologiczny obrazujący przemiany stratygrafii Rynku Głównego i najwcześniejsze fazy budowy kościoła.
kościół św piotra i pawła
Kościół św Piotra i Pawła
Jest to pierwsza budowla architektury barokowej w Krakowie. powstała w latach 1597-1619 z fundacji Zygmunta III Wazy
Ostateczny kształt kościołowi nadał w latach 1605-1619 Giovanni Trevano i to on jest autorem fasady, kopuły i wystroju wnętrza.Na ogrodzeniu od frontu ustawiono figury 12 apostołów - obecnie są to kopie  późnobarokowych rzeźb Dawida Heela. W podziemiach kościoła znajduje się od 1884 roku krypta Piotra Skargi

wróć na górę
kazimierz
 
Mniej tłoczny od Rynku Głównego, ze swoją niezwykłą architekturą i magiczną atmosferą Kazimierz jest obowiązkowym punktem na mapie Krakowa!
zabytki żydowskie
Krakowski Kazimierz jako jedyny w Europie może się poszczycić kompleksem siedmiu wielkich Synagog. Pikanterii dodaje sprawie fakt, że znajdują się one na tak małej powierzchni. Najbardziej niezwykłe na Kazimierzu jest jednak to, że tak naprawdę na ślady żydowskiej przeszłościmożna się tu natknąć niemal w każdym zakątku.
Mamy nadzieję, że nasz przewodnik to Państwu ułatwi.
Prosimy pamiętać, że cmentarze żydowskie i Synagogi są zamknięte w Soboty (Szabas) i inne Święta żydowskie. Mężczyźni przekraczający próg Synagogi powinni pamiętać o nakryciu głowy
(z reguły można je dostać przed wejściem do Synagogi).
synagoga stara

Synagoga Stara jest najstarszą z zachowanych w Polsce.
Została zbudowana w połowie XV wieku przez czeskich Żydów, którzy znaleźli na terenie Krakowa schronienie przed pogromem praskim. Jej wschodnia ściana przylegała do miejskich murów obronnych, przez co była włączona w system fortyfikacji. Z tego powodu poziom sali głównej był obniżony o kilkanaście centymetrów w stosunku do ulicy. Początkowo była ceglano-kamienną, wysoką, dwunawową halą, przeznaczoną wyłącznie dla mężczyzn, w typowym dla gotyku stylu. W drugiej połowie XVI w. dobudowano do niej pomieszczenia na parterze - min babiniec i przedsionek. W 1557 roku w wyniku pożaru cała Synagoga doszczętnie spłonęła. Zadanie odbudowy synagogi powierzono florenckiemu architektowi -  Mateo Gucciemu, który nadał jej renesansowy charakter, zachowując jednocześnie poprzedni, dwunawowy plan budowli.
Synagoga Stara nie tylko pełniła rolę głównego ośrodka religijnego w Krakowie,była także "świadkiem" wielu historycznych wydarzeń jak  przemówienie Tadeusza Kościuszko, wzywającego do walki o wolność wspólnej ojczyzny. W 1846 r. także wygłosił tutaj patriotyczną mowę uczestnik powstania krakowskiego, działacz żydowski, Maurycy Krzepicki, a w Wiosnę Ludów w 1848 r. rabin Beer Meisels. W 1931 r. Bożnicę Starą odwiedził prezydent RP, prof. Ignacy Mościcki.
Przed I wojną światową i po jej zakończeniu Synagoga poddawana była wieloetapowej restauracji. Przeprowadzone wówczas prace znacznie poprawiły jej stan techniczny i funkcjonalny i wzbogaciły jej architekturą o neorenesansowy detal, harmonijnie połączony z dawną strukturą zabytkową.
Najtragiczniejszym okresem dla synagogi była II wojna światowa, podczas której została doszczętnie zdewastowana przez hitlerowców. Jej oryginalny, bogaty sprzęt liturgiczny, srebra, tkaniny, archiwalia, bibliotekę gromadzone przez wieki, wywieziono, a lichtarze o wielkiej wartości artystycznej przewieziono na Wawel i ozdobiono nimi rezydencję gubernatora Hansa Franka.
Od lat 60-tych  mieści się w niej oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
Wystawa obejmuje przedmioty związane z kultem religijnym i życiem codziennym krakowskich Żydów.

synagoga izaaka
Synagogę ufundował kupiec i przewodniczący kahału kazimierskiego Izaak Jakubowicz, za namową żony Brajndli. W 1644 roku nastąpiło uroczyste otwarcie tej wczesnobarokowej bożnicy. Jej budowniczym był włoski architekt Giovanni Trevano; pozwolenie na budowę wydał zaś sam Władysław IV.
Oryginalne wejście prowadziło od ulicy Izaaka. Na piętrze, od zachodniej strony wybudowano galerię dla kobiet połączoną z główną salą arkadami z toskańskimi kolumnami.
Aż do 1939 roku przed synagogą znajdował się targ rybny.
W czasie II wojny światowej jej wnętrze zostało całkowicie zdewastowane; od połowy lat 50 tych Synagoga była użytkowana przez Związek Artystów Plastyków jako pracownia rzeźbiarska, popadając w ruinę.
Obecnie jej wnętrzom dawną świetność stara się przywrócić prawowity właściciel - krakowska gmina żydowska. Można tu obejrzeć filmy dokumentalne z czasów II wojny światowej - min Krakowski Kazimierz z 1936 roku oraz Przeprowadzka do krakowskiego getta z 1941 roku, a także wystawę Pamięci Żydów Polskich.
Z Synagogą związana jest jedna z najsłynniejszych legend chasydzkich:
Na Kazimierzu mieszkał ubogi, ale bardzo pobożny Żyd zwany reb Ajzyk ben Jekeles (Izaak, syn Jakuba). Pewnego razu przyśniło mu się, że obok mostu w Pradze zakopany jest wielki skarb.
Izaak postanowił przekonać się o tym naocznie.
Gdy dotarł do Pragi, okazało się, że most zjego snu otoczony jest przez żołnierzy. Jeden z nich spytał Izaaka czego tu szuka. Izaak Jakubowicz wyjawił mu cel swojej podróży uznając, że najwyżej podzieli się z nim skarbem.Słysząc słowa Izaaka, żołnierz wybuchnął śmiechem: "Mnie od dawna śni się pod piecem domu pewnego krakowskiego Żyda o imieniu Izaak syn Jakuba zakopany jest skarb, ale nie jestem tak głupi, by jechać tam i to sprawdzać?!"
Izaak podziękował żołnierzowi, szybko powrócił do domu, by rozebrać piec. Jak łatwo się domyślić, stał się najbogatszym Żydem w całym Krakowie. Dodawał przy tym tajemniczo:
"Istnieją takie rzeczy, których szuka się po całym świecie, a znajduje we własnym domu.Często jednak aby się o tym przekonać trzeba udać się w długą drogę i szukać ich daleko od domu"
Adress: Kupa 16
synagoga tempel
Inaczej reformowana lub postępowa.
Wybudowana w latach 1860-62 z inicjatywy Stowarzyszenia Izraelitów Postęowych i Towarzystwa Religijno-Cywilizacyjnego dążącego do jak najpełniejszej asymilacji z Polakami.
Raz w tygodniu w Synagodze Tempel głoszono kazania w języku polskim i niemieckim. Synagoga posiadała organy oraz chór, w którym w okresie międzywojennym śpiewały kobiety.
Od czasu powstania Synagoga była czterokrotnie przebudowywana; swój ostateczny ksztaĹ?t i wystrój - min wnętrza w stylu mauretańskim zawdzięcza ostatniej przebudowie z 1924 roku.
W czasie II wojny światowej Hitlerowcy urządzili tu magazyny i stajnie. Po wojnie, aż do 1968 roku  odbywają się regularne nabożeństwa.
W 1947 roku, w północnej części synagogi powstała mykwa. W latach 70. odbywały się tylko okazjonalnie, a po śmierci ostatniego kantora Abrahama Lesmana w 1985 roku, zaniechano ich odprawiania, a zamknięta synagoga zaczęła stopniowo niszczeć.
Obecnie Synagoga Tempel jest jedną z dwóch czynnych synagog w mieście, jednak nabożeństwa odbywają się w niej wyłącznie od czasu do czasu, min podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej.
Pięknie odrestaurowana Synagoga - z wyjątkiem świąt żydowskich -  jest czynna dla zwiedzających.
Adres: Miodowa 24
synagoga remuh
Synagoga Remuh
Jej nazwa nadana została dla uczczenia pamięci wieloletniego rabina gminy krakowskiej Mojżesza Isserlesa - zwanego w skrócie: Remuh (zm. 1572). Rabi Isserles był jednym z najwybitniejszych kodyfikatorów prawa aszkenazyjskiego. Jego dzieło
"Mappa" czyli "Obrus" zawiera aszkenazyjską modyfikację dzieła Józefa Karo "Szulhan Aruch" ("Nakryty stół) będącą opisem zwyczajów sefardyjskich.
Od czasu jego wydania, oba dzieła drukowane są jednocześnie; kodeks przestrzegany jest do dzisiaj na całym świecie przez ortodoksyjnych Żydów, a grób Mojżesza Isserlesa znajdujący się na przyległym do synagogi cmentarzu Remuh jest miejscem pielgrzymek z całego świata.
Remuh jest obecnie jedyną w Krakowie synagogą, w której regularnie odbywają się nabożeństwa.
Cmentarz Remuh
Cmentarz ten jest jedną z najstarszych nekropolii żydowskich w Polsce, absolutnym unikatem - zarówno pod względem historycznym jak i artystycznym.
Gmina żydowska zakupiĹ?a ten teren już w 1533 roku, jednak pierwsze , liczne pochówki są datowane na rok 1552, wtedy to Kazimierz nawiedziła zaraza.
Cmentarz działał nieprzerwanie do 1800 roku, kiedy to Austriacy zakazali na nim pochówków. Wtedy też otwarto Cmentarz Nowy przy ul. Miodowej.
W czasie II wojny Ĺ?wiatowej cmentarz został przemianowany przez hitlerowców na wysypisko śmieci; istnieje przekaz głoszący, że tuż przed wybuchem wojny członkowie gminy przysypali część cmentarza warstwą ziemi. Prawdziwość tej teorii potwierdzałby fakt, że przy okazji renowacji cmentarza w latach 50-tych odkopano kilkaset macew w dobrym stanie.
Adres: Szeroka 40
synagoga poppera
Synagoga Poppera
Synagoga została ufundowana w 1620 przez bogatego żydowskiego kupca i finansistę Wolfa Poppera. Murowany budynek synagogi w stylu barokowym, z murami podpartymi potężnymi szkarpami, wzniesiono na planie prostokąta. Dzięki szczodrości jej fundatora, synagoga mogła poszczycić się niezwykle bogatym wystrojem.
Od czasów II wojnie światowej już nigdy nie pełniła funkcji sakralnych; tuż po wojnie w pomieszczeniach dawnych galerii dla kobiet mieszkali przez kilka lat żydowscy repatrianci ze Związku Radzieckiego.
W latach 1965-1967 przeprowadzono kapitalny remont budynku, podczas którego zamurowano wnękę na Aron ha-kodesz, wejście od strony ulicy Dajwór zamieniono na okno oraz rozebrano drewniane ganki i przybudówki. Po zakończeniu remontu w synagodze za zgodą Gminy Wyznaniowej żydowskiej w Krakowie mieści się filia Staromiejskiego Centrum Kultury Młodzieży.
Adres: Szeroka 16
synagoga wysoka
Synagoga Wysoka
Trzecia z kolei Synagoga na Kazimierzu powstała w latach 1556-63 zawdzięcza swoją nazwę usytuowanej na pierwszym piętrze sali modlitw. Dlaczego wybrano takie rozwiązanie? Możliwe, że ze względu na bliskość bramy prowadzącej do miasta Kazimierz (na rogu ulic Józefa i Jakuba), a więc i bezpieczeństwo modlących się, a być może wymusiły to ciasnota zabudowy lub brak funduszy na zakup większej działki. W efekcie powstała wysoka na 6-7 metrów Synagoga, której sale modlitewne zajmowały I i II piętro.
W XVII wieku od strony budynku nr 36 do sali dla mężczyzn dobudowano salę dla kobiet; w połowie XIX wieku dodatkowo dwie modlitewnie - od północy dla mężczyzn, od południa dla kobiet.
Adres: ul.Józefa 38
synagoga kupa
Synagoga Kupa
Budowę tej bożnicy rozpoczęto w końcu wieku XVI, jednak po pożarze w 1623 roku, kiedy doszczętnie spłonęła, konieczne było odbudowanie jej od podstaw.
Wybudowano ją ze składek wpływających do kasy Kahału, stąd też jej hebrajska nazwa „Kupa” czyli kasa.
Nazywana była ona również Synagogą Ubogich, gdyż była miejscem modlitwy najuboższych członków kahału.
Pierwotnie północna Ściana Synagogi przylegała do murów obronnych, a jej poziom obniżony był o 80 cm, przez co była w całości schowana za murem i pomiędzy sąsiadującymi budynkami.
W XVIII wieku, gdy mury obronne przestały spełniać swoje zadanie, w Synagodze wykuto od strony północnej okna. W XIX wieku, w związku z budową ulicy Miodowej powstał ogród. W latach 1830-1834 dobudowano piętrową oficynę, mieszczącą pzedsionek, sanitariaty, a na piętrze babiniec oraz mieszkania dla ubogich rzemieślników. W 1861 roku dobudowano skrzydło zachodnie. Pod koniec XIX wieku doszło do połączenia synagogi z budynkiem znajdującym się po wschodniej strony bożnicy. Ulokowano w niej m.in. modlitewnię Bractwa Ner Tamid.

Podczas II wojny światowej Synagoga została doszczętnie splądrowana.
W latach 1951 - 1991 mieściły się tu magazyny spółdzielni inwalidzkiej.
Obecnie pięknie odrestaurowana Synagoga jest miejscem koncertów i wystaw, szczególnie podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej.

Adres: Jonatana Warschauera 8
wróć na górę
kościoły kazimierza
W Krakowie znajduje się ponad 120 kościołów rzymskokatolickich (!), z czego tylko 4 na Kazimierzu. Albo aż 4, jeśli wziąć pod uwagę jakiej klasy są to zabytki.
kościół na skałce
Kościół na Skałce
Jako miejsce sakralne funkcjonuje od XIV wieku, kiedy to król Kazimierz Wielki wzniósł w tym miejscu świątynię gotycką.
Ze Skałką wiąże się jednak inna legenda. Głosi ona, że w wyniku zatargu Bolesława Śmiałego z biskupem krakowskim Stanisławem Szczepańskim, którego Śmiały oskarżył o zdradę stanu, biskup został ścięty na Skałce i choć jego zwłoki spoczywają od 1089 r. w katedrze wawelskiej, Skałka jest miejscem jego kultu. Co roku w niedzielę po uroczystości św. Stanisława, która przypada na 8 maja, wyrusza z Wawelu tradycyjna procesja z relikwiami biskupa. Kościół uznał biskupa świętym i kanonizował go w 1253 r. Obecny wygląd kościół zawdzięcza przypadającej na lata 1733- 1751 przebudowie.
Od 1880 roku na Skałce znalazła miejsce Krypta Zasłużonych.
SpoczywajÄ? tu min.Józef Ignacy Kraszewski,StanisĹ?aw WyspiaĹ?ski,Jacek Malczewski, Karol Szymanowski, CzesĹ?aw MiĹ?osz.
Przed zabudowaniami klasztornymi znajduje się sadzawka z XVII w. (zwana "KropielnicÄ? Polski" z barokowym pomnikiem Św. Stanisława (I poł. XVIII w.). Wedle tradycji woda czerpana z tej sadzawki ma właściwości lecznicze, zwłaszcza dla oczu i chorób skórnych. Legenda powiada, że podczas siekania szczątków Św. Stanisława jego palec wpadł do sadzawki i został połknięty przez rybę, którą później w cudowny sposób wyłowiono.
Za sadzawkÄ? rozciÄ?gajÄ? siÄ? ogrody pauliĹ?skie. Zamyka je od strony póĹ?nocnej Ĺ?redniowieczny mur obronny miasta Kazimierza.

koĹ?cióĹ? boĹ�ego ciaĹ?a

Z powstaniem XIII wiecznego KoĹ?cioĹ?a BoĹ�ego CiaĹ?a  zwiÄ?zana jest legenda.
Do podjÄ?cia budowy koĹ?cioĹ?a miaĹ?o skĹ?oniÄ? króla Kazimierza Wielkiego odnalezienie w sposób cudowny hostii wraz z monstrancjÄ?, którÄ? zĹ?odzieje ukradli z kolegiaty Wszystkich Ĺ?wiÄ?tych podczas oktawy BoĹ�ego CiaĹ?a, przypuszczajÄ?c, Ĺ�e jest ze zĹ?ota. Gdy przekonali siÄ? o swojej pomyĹ?ce i monstrancjÄ? wraz z hostiÄ? porzucili w pobliskiej wsi BawóĹ?. OpatrznoĹ?Ä? w sposób cudowny wskazaĹ?a miejsce, w którym ukryty byĹ? NajĹ?wiÄ?tszy Sakrament. Na pamiÄ?tkÄ? tego wydarzenia w 1340 roku król Kazimierz III Wielki wybudowaĹ? koĹ?cióĹ? ku czci BoĹ�ego CiaĹ?a. Pierwszy koĹ?cióĹ? byĹ? drewniany. BudowÄ? nowej, murowanej Ĺ?wiÄ?tyni, rozpoczÄ?to w 1385 roku.
Adres: ul. BoĹ�ego CiaĹ?a 26
kościół św katarzyny
Kościół św. Katarzyny
Jest jednym z najwspanialszych przykĹ?adów architektury gotyckiej w Polsce.
Początki istnienia tej budowli sięgają drugiej połowy XIV wieku, kiedy król Kazimierz III Wielki zapragnął w założonym przez siebie mieście Kazimierz wznieść świątynię dla sprowadzonych w 1343 r.z Pragi zakonników augustianów.
Na przełomie stuleci świątynia była kilkakrotnie niszczona - w wyniku trzęsienia ziemii w 1443 roku, wylewu Wisły w roku 1534, pożarów (1556, 1604, 1638 roku), potopu szwedzkiego (Szwedzi zamienili wówczas kościół na szpital wojskowy, skład amunicji i stajnię, kolejne trzęsienie ziemi w roku 1786. Podczas zaboru austriackiego, ze względu na zły stan budynku, Kościół św. Katarzyny został zamieniony na magazyn wojskowy.
W 1827 Senat Wolnego Miasta Krakowa wydał decyzję o całkowitym zburzeniu kościoła.
Dzięki staraniom bpa Karola Skórkowskiego i Kaspra Wielogłowskiego. Powołany został specjalny fundusz przeznaczony na kosztowne ratowanie zabytku.Prace prowadzono aż do wybuchu I wojny światowej.
W 1950 roku, w wyniku kasaty zakonu Augustianów, kościół św. Katarzyny przeszedł w ręce Kościoła grekokatolickiego. Od czasu reaktywacji zakonu w 1989 roku ponownie przeżywa lata świetności.
Adres: ul. Augustiańska 7
kościół św trójcy
Kościół św. Trójcy
BudowÄ? koĹ?cioĹ?a wzniesiono pomiÄ?dzy 1741 dla sprowadzonego do Polski zakonu Trynitarzy.
PosiadĹ?oĹ?Ä? na Kazimierzu otrzymali trynitarze od Józefa Adama Lubowieckiego, starosty oĹ?wiÄ?cimskiego. Po wymarciu trynitarzy w 1796 koĹ?cióĹ? zamieniono na magazyn wojskowy. W 1812 na mocy dekretu Fryderyka Augusta ksiÄ?cia warszawskiego koĹ?cióĹ? przejÄ?li bonifratrzy.
KoĹ?cióĹ?, zbudowany w stylu póĹşnego baroku, posiada jednÄ? z najpiÄ?kniejszych w Polsce fasad autorstwa Franciszka Placidiego, który przy jej projektowaniu wzorowaĹ? siÄ? na dzieĹ?ach Francesca Borrominiego.
Adres: ul.Krakowska 48
podgórze


dÄ?bniki

Stare DÄ?bniki to piÄ?kna, usytuowana w zakolu WisĹ?y dzielnica willowa oddalona zaledwie 10 minut spacerem od Wawelu i Kazimierza.
Jej centralną osią jest Rynek Dębnicki - miejsce, w którym o każdej porze roku można nabyć świeże kwiaty i owoce.
Niedaleko ryneczku znajduje się dom, w którym w latach 1938 - 1944 mieszkał jako student Karol Wojtyła.
Wzdłuż Bulwarów Wisły rozciągają się malownicze trasy rowerowe, z których jedna prowadzi do oddalonego o 7 km Tyńca.
W bezpośrednim sąsiedztwie Dębnik znajduje się ufundowane przez Andrzeja Wajdę Muzeum Sztuki Japońskiej Manggha.
Udając się w tym kierunku warto odwiedzić Skałki Twardowskiego - nie tylko ze względu na jego walory przyrodnicze.

ruczaj

Ruczaj to njbardziej dynamicznie rozwijajÄ?ca siÄ? obecnie dzielnica Krakowa.

PociÄ?ga to za sobÄ? budowÄ? wielu nowoczesnych obiektów sportowych, sklepów (znajduje siÄ? tu chociaĹ�by 24h Tesco), infrastruktury usĹ?ugowej, itd

To tutaj zlokalizowano Kampus Uniwersytetu JagielloĹ?skiego.

Ruczaj to takĹ�e, a moĹ�e przede wszystkim piÄ?kny widok na tereny zielone rozciÄ?gajÄ?ce siÄ? stÄ?d aĹ� do otuliny BielaĹ?sko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego.

Jego elementem sÄ? równieĹ� sĹ?ynne wĹ?ród krakowian SkaĹ?ki Twardowskiego - ulubione miejsce spacerów po otaczajÄ?cym je lesie, jak i równieĹ� raj dla wspinaczy, nurków czy amatorów kÄ?pieli w tym piÄ?knym akwenie niemalĹ�e w centrum miasta.


wróÄ? na górÄ?
 parki, ogrody, kopce

kopiec koĹ?ciuszki


Od samego poczÄ?tku sypaniu kopca przyĹ?wiecaĹ?a idea uczczenia pamiÄ?ci Tadeusza KoĹ?ciuszki.
Uroczyste rozpoczÄ?cie sypania kopca 15 wrzeĹ?nia 1820 r. staĹ?o siÄ? wielkim wydarzeniem, przyciÄ?gnÄ?Ĺ?o wielu Polaków, takĹ�e spoza granic Rzeczypospolitej Krakowskiej.Jako miejsce budowy wybrano Wzgórze Ĺ?w. BronisĹ?awy.Wkrótce - w 1923 roku ukoĹ?czono budowÄ?.WysokoĹ?Ä? kopca od podstaw wynosiĹ?a 34,1 m.
W poĹ?owie XIX w. Austriacy postanowili  uczyniÄ? z Krakowa twierdzÄ? w nadgranicznym systemie obrony monarchii austro-wÄ?gierskiej. Postanowiono wtedy wokóĹ? Kopca wznieĹ?Ä? duĹ�y fort jako jeden z wielu opierĹ?cieniajÄ?cych Kraków. Austriacy przystÄ?pili do budowy fortu nazwanego zresztÄ? fortem "KoĹ?ciuszko", otoczyli podstawÄ? Kopca ceglanym murem oporowym, w którego obrÄ?b wmurowali neogotyckÄ? kaplicÄ? p. w. bĹ?. BronisĹ?awy.
Podczas I wojny Ĺ?wiatowej Austriacy usunÄ?li kamieĹ? pamiÄ?tkowy i urzÄ?dzili na szczycie kopca punkt obserwacyjny.Po odzyskaniu niepodlegĹ?oĹ?ci budowla staĹ?a siÄ? znów duĹ�Ä? atrakcjÄ? i osobliwoĹ?ciÄ? Krakowa, celem licznych wycieczek.
kopiec piĹ?sudskiego
Kopiec PiĹ?sudskiego
Kopiec usypano na wzgórzu Sowiniec (358 m n.p.m.) na terenie Lasku Wolskiego jako pomnik walki narodu o niepodlegĹ?oĹ?Ä?. DzieĹ?o rozpoczÄ?to 6 sierpnia 1934 r., w dwudziestÄ? rocznicÄ? wymarszu I Kompanii Kadrowej Legionów. W kopcu zĹ?oĹ�ono ziemiÄ? z wszystkich miejsc bitewnych I wojny Ĺ?wiatowej, gdzie udziaĹ? brali Polacy. Po Ĺ?mierci marszaĹ?ka Józefa PiĹ?sudskiego postanowiono kopiec nazwaÄ? jego imieniem.
Kopiec PiĹ?sudskiego jest najmĹ?odszy i najwiÄ?kszy z czterech istniejÄ?cych do dzisiaj krakowskich kopców.
kopiec kraka
Usytuowany w dzielnicy Podgórze na wzgórzu Lasoty (271 m n.p.m). Jego wysokoĹ?Ä? od podstawy wynosi 16 metrów.
Nic nie wiemy o czasie powstania kopca, nie sÄ? takĹ�e znani jego twórcy.
W latach 1934 - 1937 przeprowadzono tu wykopaliska archeologiczne.
Jak siÄ? okazaĹ?o w czasie prac badawczych, wewnÄ?trzna konstrukcja kopca oparta byĹ?a na wysokim sĹ?upie, do którego umocowano promieniĹ?cie uĹ?oĹ�one, wyplecione z wikliny przegrody. PrzestrzeĹ? miÄ?dzy nimi wypeĹ?niona byĹ?a mocno ubitÄ? ziemiÄ? i kamieniami. Taka konstrukcja, efekt dĹ?ugotrwaĹ?ej i zorganizowanej pracy zapewniaĹ?a stabilnoĹ?Ä? i trwaĹ?oĹ?Ä? kopca przez wieki, przeczy równieĹ� przekazom jakoby kopiec - jak chciaĹ? Jan DĹ?ugosz -  zostaĹ? usypany spontanicznie przez lud po Ĺ?mierci Kraka.
Z Kopcem Kraka zwiÄ?zane jest Ĺ?wiÄ?to RÄ?kawka:
RÄ?kawka to zwyczaj wielkanocny obchodzony w Krakowie we wtorek po Ĺ?wiÄ?tach Wielkanocnych.
RÄ?kawka zwiÄ?zana jest z legendÄ? o kopcu Kraka, usypanym przez lud po Ĺ?mierci króla. Tradycja podaje, Ĺ�e ziemiÄ? noszono w rÄ?kawach, stÄ?d kopiec nazwano RÄ?kawkÄ?. Na kopcu Kraka w trzeci dzieĹ? Ĺ?wiÄ?t wielkanocnych (wtorek byĹ? kiedyĹ? równieĹ� dniem Ĺ?wiÄ?tecznym) odbywaĹ? siÄ? odpust, z którego szczytu zamoĹ�ni krakowianie zrzucali biedakom i Ĺ�akom krakowskim, zebranym u stóp wzgórza, resztki ze Ĺ?wiÄ?tecznego stoĹ?u: chleb, wÄ?dlinÄ?, gotowane jajka, jabĹ?ka, orzechy, ciasta, sĹ?odycze oraz drobne monety.
Zwyczaj ten nawiÄ?zuje do pogaĹ?skich obrzÄ?dów zwiÄ?zanych z zaduszkami wiosennymi, przypadajÄ?cymi na okres przesilenia wiosennego. Sam ĹşródĹ?osĹ?ów RÄ?kawki nie pochodzi raczej od Kraka, jak mówi ludowa tradycja, ale nawiÄ?zuje do kultu zmarĹ?ych: w jÄ?zyku czeskim zachowaĹ? siÄ? wyraz rakov co oznacza trumnÄ?, a serbskim sĹ?owo raka, czyli grób. Przypuszcza siÄ?, Ĺ�e pochodzÄ?cy z XI lub XII wieku koĹ?cióĹ?ek Ĺ?w. Benedykta, którego Ĺ?wiÄ?to przypada na dzieĹ? 21 marca (pierwszy dzieĹ? wiosny), byĹ?o reakcjÄ? koĹ?cioĹ?a na Ĺ�ywe praktyki pogaĹ?skie na Krzemionkach. Do przejawów czci oddawanej zmarĹ?ym naleĹ�aĹ?o miÄ?dzy innymi zrzucanie ze wzgórza pokarmów i monet.
W okresie zaboru austriackiego, w 1897 roku RÄ?kawka zostaĹ?a zakazana, zamkniÄ?to nawet dojĹ?cie na kopiec. Powody byĹ?y dwa: wĹ?adze planowaĹ?y w tej okolicy budowÄ? fortu artyleryjskiego, a ponadto chciaĹ?y zlikwidowaÄ? tumult i przejawy agresji wĹ?ród zgromadzonych pod kopcem.
RÄ?kawka z czasem przeniosĹ?a siÄ? na sÄ?siednie wzgórze Lasoty, poĹ?Ä?czona zostaĹ?a z odpustem i ludowÄ? zabawÄ? koĹ?o koĹ?cioĹ?a Ĺ?w. Benedykta na Krzemionkach

kopiec wandy
Kopiec Wandy
Znajduje siÄ? na terenie dzisiejszej Nowej Huty. Jego wysokoĹ?Ä? wynosi 14,6 m od podstawy.
Kopiec graniczy z wysokÄ? skarpÄ? wiĹ?lanÄ?.
Z kopcem wiÄ?Ĺ�e siÄ? legenda o KsiÄ?Ĺ�niczce Wandzie, córce legendarnego Kraka. Jak podaje tradycja, tutaj w nurtach wiĹ?lanych wyĹ?owiono jej ciaĹ?o, kiedy odrzuciwszy rÄ?kÄ? niemieckiego ksiÄ?cia Rytgiera rzuciĹ?a siÄ? do rzeki, nie chcÄ?c naraĹ�aÄ? pobratymców na najazd niemiecki. Legenda ta wystÄ?puje czÄ?sto w pismach historyków i poetów. Najstarsza wzmianka dotyczÄ?ca wyglÄ?du kopca pochodzi z 1584 r. z "Herbów rycerstwa polskiego".
Jednak powstanie kopca datuje siÄ? prawdopodobnie na VII-VIII w n.e
 KiedyĹ? wierzchoĹ?ek wzgórza wieĹ?czyĹ?a kamienna figurka Wandy, a na cokole wyryto po Ĺ?acinie opis jej czynu. Niestety, zarówno figurka, jak i cokóĹ? nie wytrzymaĹ?y próby czasu i ulegĹ?y caĹ?kowitemu zniszczeniu.Obecnie Kopiec wieĹ?czy marmurowy pomnik projektu Jana Matejki, który ozdobiony jest kÄ?dzielÄ? skrzyĹ�owanÄ? z mieczem oraz napisem "Wanda".
kopiec esterki
Kopiec Esterki
ByĹ? to kilkumetrowej wysokoĹ?ci kopiec, który wedĹ?ug legendy miaĹ? powstaÄ? w XIV wieku usypany na rozkaz króla Kazimierza Wielkiego na czeĹ?Ä? Esterki, jego legendarnej ukochanej, a wedĹ?ug innych podaĹ? jako miejsce jej pochówku.
Kopiec ulokowany byĹ? w Ĺ�obzowie, i znajdowaĹ? siÄ? w otaczajÄ?cym Ĺ?obzowski PaĹ?ac Królewski parku.
OkoĹ?o roku 1970, w zwiÄ?zku z budowÄ? obiektów sportowych klubu WKS Wawel kopiec zostaĹ? bezpowrotnie zniszczony.
las wolski
Las Wolski
RozciÄ?ga siÄ? w zachodniej czÄ?Ĺ?ci miasta w odlegĹ?oĹ?ci okoĹ?o 8 km od centrum
Obejmuje powierzchniÄ? 419 hektarów.
W centrum Lasu Wolskiego poĹ?oĹ�one sÄ?: klasztor O.O. KameduĹ?ów na Srebrnej Górze – obiekt klasy „0”, „Belweder” na Przegorzalskiej Skale (obecnie naleĹ�Ä?cy do Uniwersytetu JagielloĹ?skiego), w którym mieĹ?ci siÄ? Instytut BadaĹ? Polonijnych), Kopiec NiepodlegĹ?oĹ?ci im. Józefa PiĹ?sudskiego na Wzgórzu Sowiniec oraz Ogród Zoologiczny.
Na terenie Lasku Wolskiego znajdujÄ? siÄ? teĹ� 3 rezerwaty przyrody:

Przez teren Lasku Wolskiego przebiegajÄ? szlaki turystyczne:
-czerwony: CheĹ?m − Kopiec PiĹ?sudskiego − Ogród Zoologiczny − Polana pod DÄ?binÄ? − Bielany (WodociÄ?gi)
-zielony: "Szlak Dwóch Kopców" Salwator − Kopiec KoĹ?ciuszki − Sikornik − PanieĹ?skie SkaĹ?y − Kopiec PiĹ?sudskiego − Zakamycze − Kryspinów
-Ĺ�óĹ?ty: Wola Justowska (al. Kasztanowa) − PanieĹ?skie SkaĹ?y − Wolski DóĹ? − Ogród Zoologiczny − Ĺ�upany DóĹ? − Polana pod DÄ?binÄ?
-niebieski: Kopiec PiĹ?sudskiego − Polana pod DÄ?binÄ? − Kozie Nogi − Ogród Zoologiczny
-czarny: Wola Justowska (al. Kasztanowa)Ogród ZoologicznyZakamycze
NajĹ?atwiej dotrzeÄ? tu autobusem lini 134 ( patrz: bilety); samochodem lub rowerem dojedziemy kierujÄ?c siÄ? ulicami: PiĹ?sudskiego, Focha i Królowej Jadwigi lub przez Bielany ulicami: ZwierzynieckÄ?, KoĹ?ciuszki i KsiÄ?cia Józefa
błonia
Błonia
Błonia to nic innego jak rozległa łąka o powierzchni 48 ha położona w  centrum Krakowa. Współcześnie Błonia zamknięte są w trójkącie ulic Focha, 3 Maja i Piastowskiej.
Latem odbywa się tu sporo imprez ( Coke Music Festival, Festiwal Recyklingu), zimą działa  lodowisko. Błonia otoczają ścieżki rowerowe i pas do joggingu - jest to też ulubione przez studentów miejsce do jazdy na rolkach. Vis a vis Błoni znajduje się Park Jordana, Muzeum Narodowe, Rotunda i Żaczek.
W 2000 roku Błonia zostały wpisane do rejestru zabytków.
planty
Planty
Park miejski otaczający Stare Miasto, założony w latach 1822–1830.
Planty powstały w miejscu fortyfikacji otaczających miasto. Ich Łączna powierzchnia to  21 ha, obwód 4 km
planty dietlowskie
Planty Dietlowskie
Planty powstaĹ?y w miejsce zasypanego koryta Starej WisĹ?y w latach 80-tych XIX wieku.D zieliĹ?y miasto na dwie nieomal rozĹ?Ä?czne czÄ?Ĺ?ci. Z jednej strony Kraków, z drugiej krakowski Kazimierz, do poczÄ?tku lat czterdziestych dzielnica Ĺ�ydowska.Swój parkowy charakter utraciĹ?y po wybudowaniu torowiska tramwajowego.
skałki twardowskiego
Skałki Twardowskiego
Ten wyjÄ?tkowy, otoczony lasem teren, utworzony w miejscu dawnego kamienioĹ?omu oferuje nie tylko widokowe trasy spacerowe i rowerowe ( w tym dla rowerów górskich), czy naturalne Ĺ?cianki do wspinaczki w wysokoĹ?ci nawet do 40 metrów, wyposaĹ�one w staĹ?Ä? asekuracjÄ?, ale takĹ�e - a moĹ�e przede wszystkim spory zalew powstaĹ?y w wyniku eksploatowania tego terenu przez dawny kamienioĹ?om.
Zalew na Zakrzówku powstaĹ? w 1990 r. na miejscu dawnego kamienioĹ?omu. SkĹ?ada siÄ? z dwóch zbiorników, poĹ?Ä?czonych przesmykiem. GĹ?Ä?bokoĹ?Ä? zalewu, wypeĹ?nionego wyjÄ?tkowo czystÄ? wodÄ? dochodzi do 32 m. ChÄ?tnie uĹ�ytkowany przez nurków.
zoo
Krakowskie zoo utworzono w 1929 roku na terenie Lasku Wolskiego.
Adres: Kasy OszczÄ?dnoĹ?ci Miasta Krakowa 14

ogród botaniczny
PachnÄ?ce i kolorowe miejsce odseparowane od miejskiego zgieĹ?ku.IstniejÄ?ce tu od 1783r.
Adres: Kopernika 27

park jordana
NajwiÄ?kszy tego typu w Krakowie - typowy ogródek jordanowski, z 3 placami zabaw, sadzawkÄ? i - od niedawna boiskami do uprawiania sportów.
ogród doĹ?wiadczeĹ?
Ĺ?wietna zabawa dla respektujÄ?cych prawa fizyki!
Adres: Al. Pokoju 67    Telefon:+48 504 003 460
Bulwary WiĹ?lane
UĹ�ycie materiaĹ?ów, a w szczególnoĹ?ci przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) oraz zdjÄ?Ä? i elementów graficznych publikowanych w portalach www.krakowapartments4rent.com, www.krakowrentals.com i www.krakowrentals.pl wymaga zgody ich autorów!